Πέμπτη , 29 Ιούνιος 2017

Να ανατρέψουμε τον εργασιακό μεσαίωνα

eksofillo1

«Η κυπριακή οικονομία θα ξεπεράσει κατά πολύ τις προβλέψεις της EBRD* για ανάπτυξη 1,7% το 2016 και η ανεργία θα πέσει σε μονοψήφιο αριθμό μέχρι τις αρχές του 2017» δήλωνε πριν λίγο καιρό ο Αβέρωφ Νεοφύτου. Η περίφημη «επιστροφή στην ανάπτυξη»  που ευαγγελίζονται καθημερινά τα κανάλια, ο ΟΕΒ και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι στη βουλή  σημαίνει παγιοποίηση της άθλιας κατάστασης που έχει διαμορφώσει η εργοδοσία (μεγαλοεργοδότες αλλά και μικρότερες επιχειρήσεις) προκειμένου να ανακάμψει από την κρίση πατώντας πάνω στους εργαζόμενους.

Με μια σειρά από λαϊκίστικα επιχειρήματα ο ‘κύριος’ Νεοφύτου και ο κάθε όμοιος του προσπαθούν -και ως ένα βαθμό το πετυχαίνουν- να περάσουν τις σκληρές νεοφιλελεύθερες πολιτικές της παράταξής τους. Παρουσιάζουν τις συνθήκες εργασίας που διαμορφώνονται σαν μονόδρομο για να γίνει η κυπριακή οικονομία «ελκυστική» στις  επενδύσεις και βαφτίζουν όσους εργαζόμενους διεκδικούν τα αυτονόητα περίπου ως εχθρούς της κοινωνίας. Ας δούμε, όμως, πως έχουν σήμερα τα πράγματα στην αγορά εργασίας σε τρεις τομείς που αποτελούν την ατμομηχανή της κυπριακής οικονομίας.

Όταν στον κατασκευαστικό τομέα κατεδαφίζονται τα εργασιακά δικαιώματα

Στον κατασκευαστικό κλάδο, που παρουσιάζεται ως τομέας – υπόδειγμα  ανάκαμψης, οι εργαζόμενοι βιώνουν την κόλαση του Δάντη. Όλοι εργαζόμενοι ανεξαιρέτως ειδικότητας και εμπειρίας προσλαμβάνονται σαν ανειδίκευτοι εργάτες με συμβάσεις έργου (λιγότερες αποδοχές και χαμηλότερες κοινωνικές ασφαλίσεις). Και ενώ μπορεί να έχουν δεκάδες χρόνια προϋπηρεσίας στην ίδια κατασκευαστική αναγκάζονται να υπογράφουν τη σύμβαση αυτή φοβούμενοι την ανεργία. Φυσικά σαν “νέοπροσληφθέντες” δεν δικαιούνται ούτε 13ο μισθό ούτε καν άδεια. Οι υπερωρίες τους, στην καλύτερη περίπτωση, πληρώνονται σαν κανονικό ωρομίσθιο  όπως και η δουλειά στις επίσημες αργίες. Τα ζητήματα ασφαλείας στα εργοτάξια έπαψαν “να ταλαιπωρούν” τους εργολάβους αφού πλέον τα ατυχήματα παρουσιάζονται  συστηματικά σαν ανθρώπινο λάθος ή λάθος του χειριστή και μάλιστα με την (εξαναγκαστική) συγκατάθεση του τραυματία!

Το τμήμα επιθεώρησης εργασίας λειτουργεί ως συνεργάτης της εργοδοσίας αφού επισκέπτεται τα εργοτάξια μετά από προειδοποίηση μιας εβδομάδας (!) για να έχουν χρόνο τα αφεντικά να προετοιμαστούν και να κρύψουν τις παρανομίες τους κάτω από το χαλί. Έτσι, τη στιγμή της επιθεώρησης όλα φαίνονται άψογα. Επιβάλλουν σε χειριστές επικίνδυνων μηχανημάτων και γερανών να δουλεύουν 12ωρα ενώ και οι άλλοι εργάτες δουλεύουν χωρίς προστασία (κράνος, παπούτσια ασφαλείας κλπ). Σαν να μην έφταναν αυτά, όλο το καλοκαίρι εργάζονταν καθημερινά κάτω από τον καυτό ήλιο χωρίς παύση των εργασιών.

Η κυριακάτικη αργία στο κρεβάτι του Προκρούστη

Η κατάσταση για τους εργαζόμενους στα πολυκαταστήματα δεν είναι καλύτερη. Το μέτρο για την εφταήμερη λειτουργία των καταστημάτων τέθηκε τελικά σε εφαρμογή κυριολεκτικά με βασικό επιχείρημα την καταπολέμηση της ανεργίας. Η αλήθεια, βέβαια, είναι άλλη: Καμία επιπλέον πρόσληψη δεν έγινε προκειμένου να καλυφθούν οι επιπλέον ώρες εργασίας. Όσοι εργοδοτήθηκαν στο πλαίσιο στήριξης της λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων εργάζονται υπό καθεστώς επιχορήγησης από την ΑνΑΔ (500 ευρώ για 8ωρη εργασία με 6μηνη σύμβαση, χωρίς δικαιώματα). Το πιο σημαντικό πισωγύρισμα που επιβάλλει αυτό το μέτρο είναι η καταστρατήγηση κάθε έννοιας εργασιακής αξιοπρέπειας Οι εμποροϋπάλληλοι εργάζονται 6 μέρες την εβδομάδα με τα ίδια λεφτά και κυλιόμενο ρεπό και ευνοούνται αντικειμενικά μόνο οι πολυεθνικές και οι υπόλοιποι εργοδότες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καταστηματάρχη που δεν επέτρεπε στους εργαζόμενους να κάθονται ακόμα και όταν δεν είχαν πελάτες να εξυπηρετήσουν με αποτέλεσμα εργαζόμενη να μεταφερθεί λιπόθυμη στο γενικό νοσοκομείο Λεμεσού εξαιτίας της εξάντλησης από την ατέλειωτη ορθοστασία. Σε αυτές τις συνθήκες δεν είναι τυχαίο ότι ανθεί και το φαινόμενο της «ευέλικτης», μαύρης εργασίας. Στις περιόδους που περιμένουν αύξηση του όγκου των εργασιών του, οι καταστηματάρχες-αφέντες προσλαμβάνουν από τη δεξαμενή ανέργων υπαλλήλους που δεν ασφαλίζουν ποτέ και που τους αναγκάζουν να δουλεύουν όποτε έχει δουλειά ή και να πληρώνονται με το κάθε κομμάτι που πουλάνε (πληρωμή με “bonus”). Η παρουσία των εργαζομένων αυτών λειτουργεί και ως απειλή και μοχλός πίεσης για τους μόνιμους υπαλλήλους .

Οι εργαζόμενοι στα ξενοδοχεία διεκδικούν τα αυτονόητα

Αρκεί μόνο μια ματιά στα βασικά αιτήματα τους για να διαπιστώσει κανείς αν τέλειωσε το μνημόνιο ή όχι: μίνιμουμ μισθοί πρόσληψης, πενθήμερη βδομάδα εργασίας, 13ος μισθός, τήρηση των αργιών και  ταμείο πρόνοιας (!)

Στις αρχές του καλοκαιριού η ΣΥΞΚΑ κατήγγειλε πως οι οδηγίες που δόθηκαν από το Υπουργείο “δικαιολογούν τις μειώσεις μισθών στις οποίες προβαίνουν οι ξενοδόχοι για να καλύψουν το κόστος της εφαρμογής της νέας νομοθεσίας. Αν δηλαδή κάποιος έπαιρνε 900 ευρώ μισθό και εργαζόταν έξι μέρες της εβδομάδας, τώρα που ο νόμος προνοεί 5 μέρες εργασία τη βδομάδα, του αφαιρείται αντίστοιχο ποσό από το μισθό. Η θέση τους αυτή στηρίζεται στην απαράδεκτη και αυθαίρετη, κατά την άποψη μας θέση, ότι οι Συλλογικές Συμβάσεις δεν είναι υποχρεωτικές και ότι οι εργοδότες δικαιούνται να κάνουν προσωπικά συμβόλαια, μάλιστα με υποδεέστερους όρους από τους συμφωνημένους στις Συλλογικές Συμβάσεις […] Έχουν δοθεί σαφείς οδηγίες στους λειτουργούς Εργασιακών Σχέσεων σε όλες τις Επαρχίες να αποδέχονται τα προσωπικά συμβόλαια και τη μείωση των μισθών των εργαζομένων στα ξενοδοχεία ώστε να μην προστεθεί κόστος με την εφαρμογή του νόμου”.

Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση ξενοδόχου σε γραφικό χωριό της επαρχίας Λεμεσού που ανακοίνωνε ότι το χειμώνα θα ξεκινήσει εργασίες ανακαίνισης (τις οποίες έκανε πριν 5 χρόνια) μόνο και μόνο για να μπορέσει να απολύσει μαζικά όλο το προσωπικό του. Και δυστυχώς αυτή η κατάσταση δεν αφορά μόνο τους τρεις τομείς που αναφέραμε ενδεικτικά παραπάνω. Εξίσου ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας σύμφωνα με την οποία τα τελευταία χρόνια το ποσοστό των μερικώς απασχολούμενων εργαζομένων έχει αυξηθεί σημαντικά και έχει μάλιστα τριπλασιαστεί για τους άντρες εργαζόμενους και για να προλάβουμε τους κακοπροαίρετους δεν δουλεύουμε ως μερικώς απασχολούμενοι ‘από χόμπι’. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 69,4% των μερικώς απασχολούμενων εργάζεται σ’ αυτές τις συνθήκες παρά τη θέληση του λόγω της έλλειψης εναλλακτικών επιλογών για πλήρη και σταθερή δουλειά.

Πως απαντάμε; Ανακτώντας τον έλεγχο από τα κάτω

Το δυστύχημα είναι ότι οι ηγεσίες των συντεχνιών τα γνωρίζουν πολύ καλά όλα αυτά και εθελοτυφλούν φοβούμενες μήπως η σύγκρουση με τους εργοδότες οδηγήσει στην απώλεια των πενιχρών εισφορών που (δεν θα έπρεπε να) παίρνουν από αυτούς. Οι όποιες προσπάθειες έγιναν για κινητοποίηση του εργατικού κινήματος  Έτσι, με ευθύνη των συνδικαλιστικών ηγεσιών οι  προσπάθειες για κινητοποίηση του εργατικού κινήματος παίρνουν πολύ συχνά το χαρακτήρα εκτόνωσης της αγανάκτησης των εργαζομένων και όχι επανάκτησης των χαμένων δικαιωμάτων και οργάνωσης της  αντεπίθεσης. Μπροστά σε αυτή την κατάντια, η εύκολη λύση είναι να απαξιώσουμε κι άλλο το θεσμό των συντεχνιών. Όμως, λύνουμε, έτσι κανένα πρόβλημα; Μπορεί ατομικά ο καθένας μας να αντιμετωπίσει την επίθεση των εργοδοτών; Η απάντηση είναι  όχι.

Η λύση είναι απλή. Όσο οξύμωρο και αν ακούγεται πρέπει να ενταχθούμε όσο πιο ενεργά στις συντεχνίες ή να δημιουργήσουμε δικά μας σωματεία στους χώρους δουλειάς μας και θυμίσουμε στις ηγεσίες των συντεχνιών μας ότι είναι όργανα εκτέλεσης αποφάσεων που εμείς οι εργαζόμενοι συλλογικά παίρνουμε. Οι συντεχνίες ανήκουν σε εμάς που τους δίνουμε ζωή.  Συμφέρον μας είναι να ενταχθούμε σε αυτές και να ενισχύσουμε το βαθμό συνδικαλιστικής εκπαίδευσης, ταξικής συνείδησης και οργάνωσής τους.

Οι πορείες, οι διαμαρτυρίες, οι απεργίες αποτελούν την πρώτη και βασική μας απάντηση. Πολλές φορές ξεκινούν με δισταγμό, αλλά μέσα από οργάνωση και στόχευση μπορούν να γενικευτούν και να μετατραπούν σε ανοιχτή σύγκρουση με την κυβέρνηση και τους εργοδότες. Γιατί κανένας δεν γνωρίζει καλύτερα από τους εργαζόμενους τι πρέπει και τι μπορεί να γίνει. Είμαστε εμείς που οργανωμένα και μαζικά μπορούμε να αγωνιστούμε για μας και τα παιδιά μας και να απαιτήσουμε ό,τι δικαιωματικά μας ανήκει, γιατί έχουμε το δίκιο του αγώνα μας και τη δύναμη των πολλών. Όλοι εμείς οι άνεργοι και οι άνεργες, οι μετανάστες και οι ντόπιοι, οι νέοι και οι παλιοί εργαζόμενοι και εργαζόμενες μπορούμε να παλέψουμε νικηφόρα για τις ελπίδες και τις ανάγκες μας.

logo granazi

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.