Σάββατο , 14 Δεκέμβριος 2019

Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας: Από κολαστήριο σε νεκροταφείο

fylakes

Μέσα στους τελευταίους μήνες πέντε άνθρωποι που ήταν φυλακισμένοι στις κεντρικές φυλακές έδωσαν τέλος στη ζωή τους. Οι αυτοκτονίες των κρατουμένων, οι συνεχόμενες απόπειρες αυτοκτονίας και η δημοσιοποίηση ενός ομαδικού βιασμού νεαρού κρατούμενου ανάγκασαν τον πρόεδρο της δημοκρατίας, τον υπουργό δικαιοσύνης, τα κόμματα και τα ΜΜΕ να εκφράσουν τον αποτροπιασμό τους για την κατάσταση που επικρατεί στις φυλακές. Μάλιστα, μετά την επίσκεψη του στο νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου νοσηλεύεται ο κρατούμενος-θύμα ομαδικού βιασμού, ο Αναστασιάδης δήλωσε ότι «θα πέσουν κεφάλια». Στις ώρες, που ακολούθησαν ο αναπληρωτής διευθυντής φυλακών Γ. Τρυφωνίδης παύθηκε από τα καθήκοντα του και η κυβέρνηση εξήγγειλε μέτρα, όπως την κατάταξη των κρατουμένων με βάση τον τύπο του αδικήματος (βαρυποινίτες, ισοβίτες να τοποθετούνται σε συγκεκριμένες πτέρυγες, οι κρατούμενοι για οικονομικούς λόγους να μεταφέρονται στην ανοικτή φυλακή κ.α) και τη μονιμοποίηση, όπως φαίνεται, της κατασταλτικής παρέμβασης της ΜΜΑΔ. Η παραμονή της ΜΜΑΔ εκτός του ότι είναι παράνομη είναι προφανώς προβληματική καθώς εντείνει την αφόρητη πίεση που ήδη δέχονται οι φυλακισμένοι.

Ο πανικός της κυβέρνησης, το ετεροχρονισμένο ‘ενδιαφέρον’ του προέδρου για τις συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές και τα εκτεταμένα ρεπορτάζ των ΜΜΕ για το θέμα τις τελευταίες μέρες αποτελούν, επί της ουσίας, τις προσπάθειες ενός αυταρχικού συστήματος να υποδυθεί τον ρόλο του ευαίσθητου και κοινωνικά προσανατολισμένου κράτους.

Οι αυτοκτονίες είναι η κορυφή του παγόβουνου και ας κάνουν κάποιοι τους ανήξερους. Οι άθλιες συνθήκες κράτησης, η αυταρχικότητα, η παραβίαση των δικαιωμάτων των κρατουμένων, οι βιασμοί, οι ξυλοδαρμοί και οι τιμωρίες είναι καθημερινότητα για τους κρατούμενους της ‘δημοκρατικής μας πολιτείας’. Άνθρωποι καθημερινά στοιβάζονται σε κολαστήρια (κατ’ ευφημισμό σωφρονιστικά καταστήματα) γιατί, εγκληματούν, καταπατούν δηλαδή τους νόμους της πολιτείας και άρα σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία συλλαμβάνονται και οδηγούνται στη φυλακή για ‘σωφρονισμό’. Όμως στην πραγματικότητα στη φυλακή δεν επιτελείται καμία σωφρονιστική διαδικασία, μόνο εκδικητική τιμωρία.

Πως ορίζεται όμως η εγκληματικότητα; Πριν περίπου 170 χρόνια ο Ένγκελς, προσπαθώντας να την  εξηγήσει έγραφε: «Ποιος μπορεί να απαιτήσει από μια τάξη που υφίσταται όλα τα μειονεκτήματα του κοινωνικού καθεστώτος, χωρίς να απολαμβάνει κανένα από τα πλεονεκτήματά του, να σεβαστεί τους νόμους αυτού του καθεστώτος;» 

Γεννιούνται, λοιπόν, διάφορα ερωτηματικά. Για παράδειγμα, γιατί από τη στιγμή, που η παράβαση των νόμων είναι ποινικά κολάσιμη πράξη δεν τιμωρούνται οι εργοδότες, που καταπατούν καθημερινά τα δικαιώματα των εργαζομένων; Γιατί δεν διώκονται από την δικαιοσύνη οι επιχειρηματίες, που αφήνουν απλήρωτους τους εργαζόμενους τους για μήνες; Δεν συνιστά αυτή η πράξη κλοπή; Τι γίνεται με τα ελλείμματα δισεκατομμυρίων των κυπριακών τραπεζών που μέσω του μνημονίου φορτώθηκαν στις πλάτες μας; Δεν πρόκειται για έγκλημα τεραστίων διαστάσεων; Γιατί οδηγούνται συχνότερα (αν όχι κατ’ αποκλειστικότητα) στην φυλακή άνθρωποι από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα; Με άλλα λόγια γιατί οι φυλακές είναι γεμάτες από φτωχούς ανθρώπους, ντόπιους και ξένους; Μήπως, οι φτωχοί έχουν κληρονομική ροπή προς το έγκλημα ή μήπως οι αστοί δεν διαπράττουν εγκλήματα;

Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα έχει κοινή ρίζα. Οι νόμοι ενός κράτους δεν είναι ουδέτεροι αλλά εξυπηρετούν τα συμφέροντα μιας συγκεκριμένης τάξης, της αστικής τάξης, η οποία έχει «και το μαχαίρι και το καρπούζι» για να ορίσει τι είναι έγκλημα και ποια τιμωρία του αναλογεί. Η εγκληματικότητα της αστικής τάξης, στις πλείστες περιπτώσεις, είναι νόμιμη! Για να αναφέρουμε μόνο ένα ενδεικτικό παράδειγμα, μπορεί ένα εργοστάσιο να καταστρέφει καθημερινά το περιβάλλον και εξαιτίας του να αυξάνονται τα κρούσματα καρκίνου στην περιοχή που λειτουργεί όμως σπανιότατα, έως ποτέ, βλέπουμε να δικάζεται ο ιδιοκτήτης του για ανθρωποκτονίες. Είναι εντυπωσιακό πως μέχρι και ο λόγος, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις παρανομίες της αστικής τάξης, δεν περιέχει αναφορά σε εγκλήματα, αλλά απλώς σε σκάνδαλα.

Τα πράγματα όμως περιπλέκονται ακόμα περισσότερο λόγω της καπιταλιστικής κρίσης. Οι άθλιες συνθήκες, που επικρατούν στις φυλακές είναι ουσιαστικά η ένδειξη πως οι φυλακισμένοι από ‘τελευταίος τροχός της αμάξης’ αντιμετωπίζονται ως ‘τελειωμένη ιστορία’. Αν για την εξοικονόμηση πόρων απαγορεύεται στους φυλακισμένους η φροντίδα της προσωπικής τους υγιεινής, αν για τη μείωση των εξόδων απαγορεύεται η χρήση ανεμιστήρα σε κελιά που βράζουν το καλοκαίρι, αν για να γλιτώσει λεφτά το κράτος δεν διστάζει να τους στερεί την κάλυψη των ήδη περιορισμένων δικαιωμάτων τους, αν το σύστημα των φυλακών καλλιεργεί την σκληρή ιεραρχία ανάμεσα στους κρατούμενους για να επιβάλλει την πειθαρχία και ‘τον κανόνα της σιωπής’ τότε οι αυτοκτονίες γίνονται το λογικό επακόλουθο αυτής της κατάστασης. Αυτό που θα πρέπει να θυμόμαστε είναι πως ο εγκλεισμός στην φυλακή σημαίνει στέρηση της ελευθερίας και όχι φυσική ή ηθική εξόντωση των ανθρώπων. Η προστασία των δικαιωμάτων των φυλακισμένων και η απαγόρευση των βασανιστηρίων δεν είναι προϊόν διαπραγμάτευσης και επιλεκτικής εφαρμογής αλλά καθολική αρχή.

Δεν είναι, άλλωστε, καθόλου τυχαίο ότι αυτό που αποσιωπούν συστηματικά κράτος και ΜΜΕ είναι πως το έγκλημα δεν προκύπτει ανεξάρτητα από το καπιταλιστικό σύστημα. Πρόκειται για ένα σύστημα που στην κυριολεξία γεννάει έγκλημα. Παράγει τεράστιες ανισότητες και ανταγωνισμό μέχρι θανάτου και βασίζει τη γέννηση και τη διαιώνιση του στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Τυχαίος δεν είναι επίσης και ο ‘διάλογος’ που έχει ανοίξει για την αντιμετώπιση που θα πρέπει να έχουν οι κρατούμενοι με σκόπιμη αναφορά σε συγκεκριμένες κατηγορίες κρατουμένων (π.χ. βιαστές, έμποροι ναρκωτικών, μαστροποί), των οποίων τα εγκλήματα προκαλούν αποτροπιασμό.

Γιατί άραγε δεν έχει ανοίξει ένας πραγματικός διάλογος για τους εκατοντάδες μετανάστες εργάτες που φυλακίζονται παράνομα μόνο και μόνο επειδή το κράτος δεν θέλει να τους δώσει άδειες παραμονής; Γιατί δεν έχει ανοίξει ο διάλογος για την αντιμετώπιση των φτωχών ανθρώπων, που βρίσκονται στην φυλακή επειδή αδυνατούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους; Δεν είναι παράλογη, εκδικητική και άδικη η φυλάκιση τους;

Συνοψίζοντας, αυτό που γίνεται στις φυλακές δεν είναι και τόσο άσχετο με την καθημερινότητα όλων των εργαζομένων και της νεολαίας, με την καθημερινότητα όλων μας. Από τη στιγμή, που δεν διστάζουν να καταπατήσουν τα δικαιώματα μας, να βάλουν χέρι στους μισθούς και στις συντάξεις μας, να μας στείλουν μαζικά στην ανεργία, να βγάλουν στο σφυρί τα σπίτια μας, ας αναλογιστούμε τι γίνεται πίσω από τα αθέατα κελιά και τους ψηλούς τοίχους των φυλακών. Ας αναλογιστούμε επίσης τι θα γίνει αν βρεθούμε και εμείς σε αυτή τη θέση λόγω της επίθεσης που έχουν εξαπολύσει εναντίον μας. Η σημερινή κατάσταση στις φυλακές μας δείχνει ότι το κράτος δεν κρατά πλέον ούτε τα υποτυπώδη, περί κοινωνικής ευαισθησίας, προσχήματα. Η κατακρεούργηση του κοινωνικού κράτους έχει τα πρώτα της θύματα και αυτά είναι οι φυλακισμένοι. Η υπεράσπιση του δικαιώματος των φυλακισμένων στη ζωή και στην αξιοπρέπεια είναι υπεράσπιση της δικής μας ζωής.

logo41.png

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.