Τετάρτη , 23 Αύγουστος 2017

Xτίζοντας την ασφάλεια μέσα στα συντρίμμια της ανασφάλειας

Η είδηση για την συντριβή του αεροσκάφους της γερμανικής low cost εταιρείας  Germanwings,  συγκλόνισε  τους ανθρώπους παγκόσμια. Η απώλεια εκατοντάδων ζωών ήταν για μέρες το πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων. Οι ιστορίες ζωής των επιβατών και η τραγικότητα των στιγμών που πέρασαν και περνούν οι συγγενείς των θυμάτων ξύπνησαν τα ανθρώπινα συναισθήματα της συμπόνιας, της αλληλεγγύης και της λύπης για τον άδικο χαμό πολλών συνανθρώπων μας.

gw1

Ξύπνησε, όμως, και την ανησυχία για το πόσο ασφαλείς είμαστε ταξιδεύοντας με «επισφαλείς εταιρείες». Δεν είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά το δυστύχημα κυκλοφόρησε η λίστα του Παρατηρητηρίου για την Αεροπορική Ασφάλεια και τον Τουρισμό (OBSAAT) με τις πιο ασφαλείς αλλά και πιο επικίνδυνες αεροπορικές εταιρείες. Τόσο η Lufthansa (group A) όσο και η θυγατρική της Germanwings (group B) κατατάσσονται ανάμεσα στις ασφαλέστερες εταιρείες παγκοσμίως. Υπό αυτή την έννοια, η συντριβή του αεροσκάφους εκθέτει μια εταιρεία η οποία για χρόνια μπορούσε να υπερηφανεύεται για την ασφάλεια που παρέχει στους ταξιδιώτες της.

Τις μέρες που ακολούθησαν κορυφώθηκε η δημόσια συζήτηση για τις αιτίες του δυστυχήματος και διατυπώθηκαν διάφορα σενάρια: η παλαιότητα του αεροπλάνου, η  μηχανική βλάβη, εξωγενείς παράγοντες αλλά και ο ανθρώπινος παράγοντας. Όμως, παρ’ ότι η διαδικασία διερεύνησης ενός αεροπορικού δυστυχήματος απαιτεί πολυεπίπεδη έρευνα και χρόνο, κάτι τέτοιο δε συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση.  Λίγες μόνο ώρες μετά τον εντοπισμό του μαύρου κουτιού (FDR) άρχισαν οι  διαρροές στον τύπο για το πόρισμα της αεροπορικής τραγωδίας και ο εισαγγελέας της Μασσαλίας αποφάνθηκε ότι το αεροπλάνο έπεσε με απόφαση του «ψυχικά διαταραγμένου» συγκυβερνήτη. Τα ΜΜΕ πολύ πρόθυμα αναπαρήγαγαν την είδηση παρά τις δηλώσεις του επικεφαλής της  Εθνικής Υπηρεσίας της Γαλλίας για την Έρευνα και την Ανάλυση της Ασφάλειας της Πολιτικής Αεροπορίας (BEA), ο οποίος στέκεται κριτικά δηλώνοντας «παρότι το μηχάνημα καταγραφής έχει εγγράψει ήχους και φωνές, δεν υπάρχει η παραμικρή εξήγηση για τη συντριβή του αεροσκάφους. Θα χρειαστούν μέρες ή και εβδομάδες προκειμένου τα στοιχεία αυτά να αποκωδικοποιηθούν».

ψυχική ασθένεια

Η απειλή του επικίνδυνου και απρόβλεπτου ψυχικά ασθενή που ανά πάσα στιγμή μπορεί να βλάψει τον εαυτό του και τους άλλους ανασύρθηκε από το χρονοντούλαπο της ιστορίας. Οι υποτιθέμενες ευαισθησίες για τους ψυχικά πάσχοντες πετάχθηκαν μονομιάς στον κάλαθο των αχρήστων. Ακολούθησαν σκηνές κοινωνικού κανιβαλισμού, όπου κάθε πτυχή της ζωής του νεαρού συγκυβερνήτη εξετάστηκε κάτω από το πρίσμα του διερευνητικού φακού  των επίδοξων αναλυτών, εμπειρογνωμόνων, δημοσιογράφων και τηλε-ψυχολόγων. Υπήρξαν ακόμα και διαγνώσεις, οι οποίες στηρίχθηκαν σε υλικό από τα δελτία ειδήσεων (!). Αυτό που δεν σχολιάστηκε στα τηλεοπτικά πάνελ είναι ότι η επιστράτευση της ατομικής παθολογίας και η συστηματική αναφορά στη συναισθηματικά και ιδεολογικά φορτισμένη έννοια της επικινδυνότητας έχει ως βασικό στόχο όχι την ανακάλυψη αλλά τη συσκότιση της αλήθειας. Σε κάθε περίπτωση ο υπέρμετρος ζήλος των ΜΜΕ να απενοχοποιήσουν την εταιρεία και να καταδικάσουν τον «ψυχασθενή πιλότο»  προκαλεί εντύπωση. Πρόκειται για μια προσπάθεια βεβιασμένη και χοντροκομμένη.

αντιτρομοκρατικά μέτρα ασφάλειας

Ακόμα, όμως και αν αποδειχτεί ότι ο κυβερνήτης έμεινε αποκλεισμένος από το πιλοτήριο με ευθύνη του συγκυβερνήτη το ζήτημα δεν τελειώνει, όπως θα επιθυμούσε διακαώς η εταιρία και τα ΜΜΕ. Και δε θα τελειώσει μέχρι να κάνουμε τον κόπο να πάμε τη συζήτηση λίγο παρακάτω. Στο γεγονός ότι τα πιλοτήρια έγιναν απόρθητα κάστρα στο βωμό της καταπολέμησης ενός φαντασιακού φόβου, αυτού της τρομοκρατικής επίθεσης. Η απομόνωση χώρων, διαδικασιών και ανθρώπων με το πάτημα ενός κουμπιού είναι αποτέλεσμα της τρομοϋστερίας που καλλιεργήθηκε αμέσως μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους και αναβιώνει σήμερα κυρίως μέσω της ισλαμοφοβίας.

Τα κέρδη τους κοστίζουν ανθρώπινες ζωές

Στη σχετική συζήτηση αποκρύπτεται ένα ακόμη γεγονός. Η εντατική προσπάθεια εδώ και χρόνια για να πειστούμε ότι η ανάπτυξη -όπως σε όλους τους τομείς έτσι και στις αερομεταφορές- θα έρθει με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, τη συμπίεση του κόστους και τις «έξυπνες ιδέες». Το μοντέλο επιχειρηματικότητας που εισήγαγαν οι low cost αεροπορικές εταιρείες έχει αλλάξει τα δεδομένα στον τομέα των αερομεταφορών. Έχει οδηγήσει στο να υπάρχουν δυο ειδών ταξιδιώτες: αυτοί που έχουν να πληρώσουν και άρα μπορούν να επιλέξουν τις πιο ακριβές και ασφαλείς εταιρείες και αυτοί που δεν έχουν και αναγκαστικά καταλήγουν στις λιγότερο αξιόπιστες εταιρείες.  Με άλλα λόγια η ασφάλεια ταυτίστηκε με την οικονομική δυνατότητα του καθενός μας. Αν έχεις λεφτά αγοράζεις και περισσότερη ασφάλεια…

Οι φανατικοί του καπιταλισμού υπεραμύνονται αυτού του μοντέλου λέγοντας οτι οι χαμηλοί ναύλοι των εταιρειών αυτών επέτρεψαν σε περισσότερο κόσμο να ταξιδεύει. Η αλήθεια είναι ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν πρόσβαση στις μετακινήσεις αλλά όχι παίζοντας το κεφάλι τους κορώνα-γράμματα. Ένα άλλο στοιχείο για το οποίο υπερηφανεύονται οι «έξυπνοι επιχειρηματίες» είναι ότι κατάφεραν να μειώσουν τις τιμές των εισιτηρίων γιατί κατάφεραν με διάφορους τρόπους να μειώσουν το κόστος. Η συμπίεση του κόστους, βεβαίως, συμπεριλαμβάνει τη μείωση του προσωπικού, τους μειωμένους μισθούς, την αύξηση των ωρών εργασίας και τη «χαλάρωση» των ελέγχων στα αεροσκάφη. Όλα αυτά σε ένα τόσο ευαίσθητο για τη ζωή των ανθρώπων τομέα.

gw3

Οι τελευταίες δυο παράμετροι είναι και το όραμα όλων όσων τάσσονται υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων των κρατικών αεροπορικών εταιριών  με στόχο δήθεν την καταπολέμηση των μονοπωλίων και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Αυτό, που επί της ουσίας οραματίζονται είναι περισσότερη δουλειά με λιγότερα λεφτά για το προσωπικό, χαμηλότερης ποιότητας παροχές για το κοινό και ξαναμοίρασμα της πίτας των κερδοφόρων επιχειρήσεων για τα ιδιωτικά συμφέροντα. Δυστυχώς τη συζήτηση αυτή την παρακολουθήσαμε έντονα το προηγούμενο διάστημα και στην Κύπρο όταν στο στόχαστρο του ξεπουλήματος μπήκαν οι Κυπριακές Αερογραμμές. Αυτό που δεν ακούμε σχεδόν ποτέ είναι ότι τις προηγούμενες δεκαετίες οι κρατικές στο μεγαλύτερο ποσοστό εταιρείες κατάφεραν να αυξήσουν τα ποσοστά ασφάλειας και να καταστήσουν τις αεροπορικές μεταφορές έναν από τους πιο ασφαλείς τρόπους μετακίνησης. Και αυτό δεν έγινε τυχαία.

Από τη στιγμή όμως που η συζήτηση μετατοπίστηκε από την ασφάλεια και τη ζωή των ανθρώπων στο κέρδος κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει στις στατιστικές εκείνες που, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, ήθελαν εξαιρετικά μικρές τις πιθανότητες αεροπορικής τραγωδίας. Άλλωστε στο χρόνο που μας πέρασε πριν το δυστύχημα της Germanwings είχαν προηγηθεί οκτώ αεροπορικά δυστυχήματα με τραγικό απολογισμό  1.082 νεκρούς. Ούτε αυτά έγιναν τυχαία.

cropped-logogranazi.png

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.