Τρίτη , 10 Δεκέμβριος 2019

Ενάντια στην Ευρώπη φούριο, Ανοιχτά σύνορα για όλους

Η ραγδαία αύξηση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη κατά τους τελευταίους μήνες πυροδότησε σειρά πολιτικών εξελίξεων.

Υπολογίζεται ότι περίπου 700.000 άνθρωποι, στην πλειοψηφία τους πρόσφυγες από περιοχές πολέμων και εντάσεων, έφτασαν μέσω θάλασσας σε ευρωπαϊκά εδάφη μέσα στο 2015, με τελικό προορισμό χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Μπροστά στην απότομη αύξηση της ροής πληθυσμών προς την Ε.Ε και τις εικόνες αποτροπιασμού με τα πτώματα στις ακτές, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προχωρούν στη λήψη αποφάσεων και έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της νέας κατάστασης.

prosfiges

Οι τελευταίες εξελίξεις

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, στη νέα μινι-σύνοδο των χωρών εκείνων που έχουν βρεθεί στο κέντρο των εξελίξεων (Ελλάδα, Σλοβενία, Ουγγαρία, Σερβία, Κροατία, Μακεδονία, Αυστρία, Ρουμανία, Βουλγαρία) επιχειρείται η γεφύρωση επιμέρους αντιθέσεων -που έχουν να κάνουν με την προσπάθεια κάθε μίας από τις παραπάνω χώρες να περιορίσουν τις ευθύνες τους αναφορικά με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων και μεταναστών. Στόχος τους είναι η “συνολική διευθέτηση” των ανθρώπων που καταφεύγουν στην ΕΕ. Ο χαρακτήρας της διευθέτησης αυτής, όπως οριοθετήθηκε με σαφήνεια στην τελευταία σύνοδο κορυφής της Ε.Ε για το προσφυγικό, είναι καθαρός. Βασικότερη επιδίωξη αποτελεί η -πάση θυσία- αναχαίτιση του ρεύματος προς την ΕΕ και όσο γίνεται μακρύτερα από αυτήν.

Οι έως τώρα αποφάσεις είναι ενδεικτικές. Με πρόσχημα την «επανάκτηση» του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ από τους δουλεμπόρους, αναβαθμίζεται ο ρόλος της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής (Frontex) τόσο μέσω της άμεσης ενίσχυσης της ισχύος της όσο και με την επέκταση της δικαιοδοσίας της στις διαδικασίες επαναπροώθησης -απέλασης των προσφύγων ή μεταναστών που θα κριθούν ακατάλληλοι για είσοδο στην Ευρώπη.
Η κρίση αυτή θα γίνεται στα λεγόμενα hot spots, κέντρα καταγραφής και ταυτοποίησης προσφύγων που θα λειτουργήσουν στην Ελλάδα και την Ιταλία, με κριτήρια και διαδικασίες επιλογής για την ακεραιότητα των οποίων εγείρονται ήδη σοβαρές ανησυχίες. Στα κέντρα αυτά, θα γίνεται η διαλογή όσων θα έχουν πιθανότητα μετεγκατάστασης στις χώρες της Ε.Ε, κάτι που με τη σειρά του δεν είναι καθόλου εγγυημένο αφού πολλά κράτη έχουν συνδέσει την αποδοχή προσφύγων με τις επαγγελματικές δεξιοτήτες, το μορφωτικό επιπέδο ή και το θρήσκευμά τους (για να θυμηθούμε τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικών Σ. Χάσικου αλλά και άλλων ομοϊδεατών συνοδοιπόρων του).

Την ίδια στιγμή, οι μέχρι τώρα αποφάσεις της Ε.Ε κάνουν λόγο για περίπου 160.000 μετεγκαταστάσεις, όταν αναμένονται 1.000.000 αφίξεις μέχρι το τέλος του χρόνου. Αυτό σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των προσφύγων θα πρέπει να παραμένει στην πρώτη χώρα υποβολής αίτησης για άσυλο. Στην περίπτωση του ευρωπαϊκού νότου αυτό δεν αποτελεί καλό νέο, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι η συντριπτική πλειοψηφία των προσφύγων θέλουν να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Συνδυαστικά με την έμφαση στις πολιτικές επαναπροώθησης (δηλ. απέλασης) όσων δεν επιλέγονται, προς την Τουρκία και τις χώρες καταγωγής, δημιουργούνται προϋποθέσεις περαιτέρω καταρράκωσης των συνθηκών διαβίωσης των φιλοξενούμενων, με τη μετατροπή των χωρών αυτών σε τεράστιες φυλακές και τόπους ανθρωποκυνηγητού. Σε τέτοιες συνθήκες, τα ερωτήματα για την ποιότητα της διαδικασίας αξιολόγησης των αιτημάτων για άσυλο αποκτούν πολύ επιτακτικό χαρακτήρα.

Ταυτόχρονα, γίνεται προσπάθεια να κρατηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πρόσφυγες σε χώρες εκτός ΕΕ, και κυρίως στην Τουρκία, η οποία αναλαμβάνει πλέον ρόλο χωροφύλακα1.
Αναμένεται η γενναία χρηματοδότηση της (περί τα 3 δις) στο βαθμό που θα αναπτύξει δράσεις που θα αποτρέπουν τη μετακίνηση προσφύγων προς την ΕΕ, γεγονός που αν συνδυαστεί με την πρόσφατη απόφαση της τελευταίας για άσκηση στρατιωτικής βίας στα πλοία των διακινητών, δημιουργεί μία κατάσταση που μόνο κατ΄ ευφημισμό θα αποτελεί διαδικασία διάσωσης.

Που βασίζεται η παράνομη διακίνηση και η ανθρώπινη εκμετάλλευση

Η τοποθέτηση των δουλεμπόρων και της «ασφάλειας των συνόρων» στο κέντρο της προσοχής, είναι υποκριτική. Η εκμετάλλευση χιλιάδων ανθρώπων από τους διακινητές δεν είναι αυτονόητο αποτέλεσμα του πολέμου και του ξεριζωμού. Αποτελεί, καθαρή και άμεση συνέπεια της περιοριστικής πολιτικής της Ευρώπης αναφορικά με
την πρόσβαση των προσφύγων στο εσωτερικό της. Χωρίς διαδικασίες μαζικής θεώρησης εισόδου, χωρίς τη δημιουργία ασφαλών περασμάτων, η μοναδική δυνατότητα που έχει ο κόσμος για να σωθεί είναι να χρησιμοποιήσει τον επισφαλή δρόμο της παράνομης διακίνησης. Η κατεύθυνση της ΕΕ να περιφρουρήσει τα σύνορά της από τους τελευταίους χωρίς αλλαγή των πολιτικών εισόδου, απλά αγνοεί παγερά την διαχρονική πραγματικότητα, ότι η επιβολή περιορισμών στη μετακίνηση ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα άλλο να χάσουν, το μόνο που πετυχαίνει είναι να τους οδηγεί πιο επικίνδυνες διαδρομές και καταστάσεις.

xartis-prosfyges

Η στάση των μελών κρατών της ΕΕ, παρά το γεγονός ότι χαρακτηρίζονται από μία σχετική ευρύτητα στο πόσο απροκάλυπτα υιοθετούν ακροδεξιές πολιτικές και δημόσιο λόγο, φαίνεται να λογοδοτούν σε μία κοινή παραδοχή. Οι πρόσφυγες είναι ανεπιθύμητοι. Οι χώρες του βορρά στοχεύουν στην αναχαίτιση του ρεύματος ώστε να πετύχουν –βραχυπρόθεσμα- διπλό όφελος: α. να κρατήσουν ευχαριστημένες τις κυβερνήσεις που δεν διστάζουν να αμφισβητούν στραβοκοιτάζοντας από (ακρο)δεξιά γωνία τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις απειλώντας κάποτε (βλ. Ουγγαρία) με πλήγμα την ενότητά της ΕΕ και β. να διατηρήσουν την εικόνα του κραταιού θεματοφύλακα των ευρωπαϊκών ιδανικών, υποδεχόμενες πολύ περισσότερους πρόσφυγες από τις υπόλοιπες χώρες μεν αλλά με πλάνο ραγδαίας μείωσης του ρυθμού εισόδου τους και περιστολής των παροχών προς αυτούς δε.

Οι πρόσφυγες και η Κύπρος

Οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τις παροχές και των δικαιώματα τους σε μία σειρά από χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και Σουηδίας) ακολουθούν αυτό το σκεπτικό και υποβοηθούν την κατασκευή της Ε.Ε ως μη ελκυστικού και προορισμού. Στα πλαίσια αυτής της παραδοχής και παρά το γεγονός ότι οι «φόβοι» για τα «εκατομμύρια Σύρων» που θα κατέκλυζαν την Κύπρο δεν επιβεβαιώθηκαν, στερώντας έτσι από τους ακροδεξιούς την εύκολη δικαιολογία να ανοίξουν διάπλατα τους ρατσιστικούς οχετούς, η κυβέρνηση προχώρησε τα τελευταία 2 χρόνια σε συγκεκριμένες αλλαγές της σχετικής νομοθεσίας (βλ. Γρανάζι, τεύχος Απρίλη) περιορίζοντας τη δυνατότητα οικογενειακής επανένωσης για τους πρόσφυγες αλλά και στερώντας τους τη δυνατότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης μέσω συγκεκριμένων ρυθμίσεων στο σύστημα κρατικής αρωγής. Η στάση αυτή, σήμερα, συντονίζεται εύκολα με την γενικότερη ευρωπαϊκή τάση και αυτό το γεγονός εγκυμονεί κινδύνους για την περαιτέρω συρρίκνωση δικαιωμάτων, έντασης των φαινομένων ρατσισμού και υπερεκμετάλλευσης των αλλοδαπών εργαζόμενων.

Για την Αριστερά και όλους όσοι είμαστε αλληλέγγυοι στους πρόσφυγες και στους μετανάστες η απόκρουση των ρατσιστικών σχεδίων της Ευρώπη-φρούριο είναι όχι μόνο καθήκον αλλά και απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να γκρεμίσουμε τη φυλακή της λιτότητας και του ρατσισμού. Τους καλωσορίζουμε, λοιπόν και παλεύουμε μαζί για το κοινό μας μέλλον.

granazi-logo

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.