Κυριακή , 22 Οκτώβριος 2017

Ε.Ε, Κύπρος και η προοπτική της αντικαπιταλιστικής Αριστερας

Μπορεί να μεταρρυθμιστεί η Ε.Ε;

Πριν λίγες μέρες δημοσιεύτηκε στα ψιλά των εφημερίδων η έρευνα του ευρωβαρόμετρου για τη στάση των πολιτών απέναντι στην Ε.Ε. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα το 69% των Ευρωπαίων δεν εμπιστεύεται την Ε.Ε. Όλες οι μετρήσεις δείχνουν ότι οι λαοί της Ευρώπης είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον και πιστεύουν ότι η Ε.Ε οδεύει προς τη λάθος κατεύθυνση. Οι πολίτες της Κύπρου δεν εξαιρούνται από αυτή τη γενικευμένη τάση οργής και ανησυχίας αφού στις σχετικές έρευνες καταγράφεται η ισχυρή πλειοψηφική απόρριψη της λιτότητας και η απονομιμοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών.

euflag

Η εποχή όπου πολλοί έλπιζαν πως η συμμετοχή των χωρών τους στην Ε.Ε. θα οδηγούσε σε ευημερία και διεύρυνση της δημοκρατίας έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Στην εποχή της καπιταλιστικής κρίσης, η Ε.Ε. αποκαλύπτει, αναπόφευκτα, αυτό που πάντα ήταν: Ένα «συντονιστικό κέντρο» της άρχουσας τάξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ένα πολύτιμο όπλο στα χέρια των αστών του κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά αλλά και όλων μαζί για τη διάλυση των βασικών εργατικών και κοινωνικών δικαιωμάτων που κατακτήθηκαν με σκληρούς αγώνες από το εργατικό κίνημα και την αριστερά τις προηγούμενες δεκαετίες. Οι εξελίξεις των τελευταίων χρόνων είναι καταιγιστικές:

  • Τα μνημόνια έχουν, ήδη, καταστρέψει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων και η ανελέητη λιτότητα που επιβάλλουν θεσμοθετείται… για πάντα. Μετά την εφαρμογή τους στους λαούς-πειραματόζωα των χωρών του νότου ετοιμάζεται τώρα η επιβολή ενός ‘υπερμνημονίου’ σε όλες τις χώρες της Ε.Ε
  • Μια σειρά από νόμους και περιορισμούς έχουν προκαλέσει την ολοκληρωτική καταστροφή της αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής των χωρών-μελών, ιδιαίτερα των πιο αδύναμων. Η επιβολή ιδιωτικοποιήσεων στο όνομα του ανταγωνισμού, η διάλυση της δημόσιας παιδείας και της υγείας προς όφελος των ιδιωτών έχουν καταντήσει την Ε.Ε ένα αφιλόξενο περιβάλλον για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.
  • Η δημοκρατία έχει μπει οριστικά στο γύψο και η γραφειοκρατία των Βρυξελλών έχει συγκεντρώσει υπερεξουσίες. Όλες οι κρίσιμες αποφάσεις παίρνονται από μη εκλεγμένα όργανα (ευρωπαϊκή επιτροπή, ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα, ευρωπαϊκό συμβούλιο) κάνοντας την πρόσβαση της κοινωνικής πλειοψηφίας στα κέντρα λήψης αποφάσεων, κυριολεκτικά, αδύνατη.
  • Προκειμένου να εξασφαλίσει νέες αγορές και ζώνες επιρροής για το ευρωπαϊκό κεφάλαιο, η Ε.Ε συμμετέχει σε μια σειρά από ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις σε όλες τις γωνιές του πλανήτη με τελευταία την επέμβαση στην Ουκρανία όπου στηρίζει ανοιχτά τους νεοναζί εγκληματίες.
  • Η απάνθρωπη πολιτική της Ευρώπης-φρούριο (συμφωνίες Δουβλίνου, FRONTEX) ευθύνεται για τουλάχιστον 20.000 καταγραμμένους θανάτους μεταναστών και προσφύγων στα σύνορα της από το 1993 μέχρι σήμερα. Ο πραγματικός αριθμός των δολοφονημένων είναι πολύ μεγαλύτερος.
  • Ο ρατσισμός και εθνικισμός που εκπορεύεται συστηματικά από τις άρχουσες τάξεις της Ε.Ε έχει στρώσει το έδαφος για την ενίσχυση ακροδεξιών/ναζιστικών μορφωμάτων σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Αντικειμενικός στόχος και των δύο είναι η διάσπαση της εργατικής τάξης και το τσάκισμα των συνδικάτων και την αριστεράς.

Αυτή η σκληρή πραγματικότητα αποδεικνύει -με τον πλέον ξεκάθαρό τρόπο- ότι το οικοδόμημα της Ε.Ε δεν μεταρρυθμίζεται, ούτε πρόκειται να μετεξελιχθεί σε κάτι καλύτερο. Πρέπει να κατεδαφιστεί για να ξαναφτιαχτεί σε βάση ταξική για να εξυπηρετεί τις ανάγκες των πολλών και όχι τα συμφέροντα των ελαχίστων. Ποιος, όμως, μπορεί να αναλάβει αυτό το δύσκολο έργο;

Το αντίπαλο δέος

Απέναντι στην οργανωμένη επίθεση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και των καπιταλιστών που αυτές εκπροσωπούν, το εργατικό κίνημα έδωσε και συνεχίζει να δίνει σοβαρές μάχες υπεράσπισης των κεκτημένων και ανατροπής των αντιλαϊκών πολιτικών. Το 2010 ξέσπασε ο αγώνας για τις συντάξεις στη Γαλλία, γενικές απεργίες στην Πορτογαλία και την Ισπανία, πολλαπλές γενικές απεργίες στην Ελλάδα, φοιτητικά κινήματα στη Βρετανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, και το κίνημα ενάντια στην επισφάλεια στην Πορτογαλία. Το Νοέμβρη του 2011 δυόμισι εκατομμύρια εργάτες απέργησαν στη Βρετανία ενώ το 2012 οι Iσπανοί και Βάσκοι απεργοί κατέβηκαν σε πολύμηνες κινητοποιήσεις. Παράλληλα, εκφράστηκε σε μαζικό επίπεδο ο διεθνισμός των από κάτω όπως το 2011 με το κίνημα της 15ης Μάη στην Ισπανία. Οι ισπανοί indignados, εμπνευσμένοι από τις αραβικές εξεγέρσεις δημιούργησαν τις δικές τους ‘πλατείες Ταχρίρ’ αρνούμενοι «να γίνουν εμπορεύματα στα χέρια των πολιτικών και των τραπεζιτών» τακτική που λίγο αργότερα υιοθέτησαν οι διαδηλωτές στην Ελλάδα ενισχύοντας το ξέσπασμα πανεργατικών απεργιών.

austerity protests - madrid - 11-14-2012
Ισπανία 2012: Διαδηλώσεις ενάντια στη λιτότητα

Οι αγώνες που δόθηκαν και δίνονται καθημερινά σε όλη την Ευρώπη δεν έμειναν χωρίς αντίκρισμα. Τον Ιούλη του 2009 μια απεργία που ξέσπασε σε 30 εργοστάσια της Total στη Μ. Βρετανία και κρίθηκε παράνομη από τα δικαστήρια κατάφερε να ακυρώσει 900 απολύσεις. Το Φλεβάρη του 2014 στην Ισπανία, η απεργία στην Υγεία που κράτησε 14 μήνες και πήρε το όνομα «λευκό κύμα» από τις άσπρες μπλούζες των εργαζομένων, κέρδισε την έμπρακτη υποστήριξη του ισπανικού λαού και απέτρεψε την ιδιωτικοποίηση 33 νοσοκομείων. Την ίδια περίοδο οι λιμενεργάτες στη Λισαβόνα ακύρωσαν στην πράξη τις ελαστικές σχέσεις εργασίας που επιχείρησε να τους επιβάλλει η εργοδοσία με τη βοήθεια διεθνών κινητοποιήσεων συμπαράστασης. Οι επίμονες αγωνιστικές κινητοποιήσεις υπονομεύουν, όμως, και την «πολιτική ομαλότητα». Σε αρκετές περιπτώσεις όπου οδήγησαν στην ανατροπή κυβερνήσεων (Σόκρατες στην Πορτογαλία, Παπανδρέου στην Ελλάδα, Μπορίσοφ στη Βουλγαρία)*.

Αυτοί οι αγώνες έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά: Παρ’ όλη τη μαζικότητα και τον ενθουσιασμό δεν έχουν καταφέρει, μέχρι στιγμής, οριστικές νίκες σε βάρος των οικονομικών πολιτικών του κεφαλαίου. Αντίστοιχα, και σε πολιτικό επίπεδο, οι αντεργατικές κυβερνήσεις που ανέτρεψε η λαϊκή κινητοποίηση αντικαταστάθηκαν από εξίσου αντιδραστικούς διάδοχους. Αυτό, συμβαίνει επειδή το κίνημα βρέθηκε απέναντι στη λυσσασμένη επίθεση των αστικών κομμάτων σε κάθε εκδοχή (δεξιά, «κεντροαριστερή», σοσιαλφιλελεύθερη). Ταυτόχρονα οι γραφειοκρατικές συνδικαλιστικές ηγεσίες προσπαθούν πάση θυσία να επιβάλλουν την «κοινωνική ειρήνη» σε βάρος των εργαζόμενων και υποσκάπτουν συνειδητά την προοπτική των αγώνων. Ταυτόχρονα, όμως αυτοί οι αγώνες φέρνουν την αριστερά μπροστά στις ευθύνες της. Μπορεί να τους προσφέρει οργάνωση, προοπτική, τακτικές και στρατηγική που να οδηγήσουν στη νίκη;

Η αντικαπιταλιστική αριστερά στην Ευρώπη

Με αυτά τα ζητήματα έρχονται αντιμέτωποι καθημερινά οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες της αντικαπιταλιστικής αριστεράς σε τοπικό αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και προσπαθούν να χαράξουν μια στρατηγική για την κατάκτηση της πραγματικής δημοκρατίας. Για τη δημιουργία μιας κοινωνίας όπου οι εργαζόμενοι και οι λαοί της Ευρώπης θα πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Ειδικά, μετά την εμπειρία που ζήσαμε στην Κύπρο, είναι πλέον ξεκάθαρο πως για να γίνει αυτό η Αριστερά θα πρέπει να προετοιμάσει το έδαφος για ρήξη με τις πολιτικές της Ε.Ε. με στόχο την ανατροπή της. Αυτή η ρήξη μπορεί να γίνει πραγματικότητα μόνο αν η Αριστερά στηρίζεται σε ένα μαζικό κίνημα και προσφέρει αντικαπιταλιστική προοπτική.

Στη Γαλλία και στην Ισπανία, στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα μια σειρά από οργανώσεις, μέτωπα και κόμματα της αριστεράς δουλεύουν σε αυτή την κατεύθυνση. Υπερασπίζονται μαχητικά τα δικαιώματα των εργαζομένων και όλων των καταπιεσμένων ενάντια στα μέτρα λιτότητας. Μέσα στα συνδικάτα επιδιώκουν την υλοποίηση μιας πολιτικής σε σύγκρουση με τα συμφέροντα των αφεντικών, του κράτους και της κυβέρνησης. Πολεμάνε τα αστικά κόμματα αλλά και τη σοσιαλδημοκρατία που έχει υποταχτεί πλήρως στο κεφάλαιο. Παλεύοντας μαζί με τον κόσμο που μένει ακάλυπτος από την ηγεσία του ρεφορμισμού κερδίζουν την εμπιστοσύνη του, αποδεικνύουν τη χρησιμότητα τους στην πράξη και πυκνώνουν τις γραμμές τις αντικαπιταλιστικής αριστεράς.

Υπερασπίζονται τα συμφέροντα της εργατικής τάξης στο δρόμο και στους χώρους δουλειάς και συμμετέχουν στις εκλογικές διαδικασίες με αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα και στόχο τη δημοκρατική κυβέρνηση των εργατών και του λαού, το σοσιαλισμό. Συμμετέχουν σε πολιτικά μέτωπα, κοινωνικά κινήματα και κοινές δράσεις προκειμένου να οικοδομήσουν την ενότητα της εργατικής τάξης και να τη μπολιάσουν με τις ιδέες της αντικαπιταλιστικής προοπτικής. Παλεύουν για το συντονισμό των αγώνων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο. Στέκονται δίπλα στους εργαζόμενους από τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, της Τουρκίας και των αραβικών χωρών.

apergiaslovenia
Σλοβενία 2013: Μαζική απεργία ενάντια στις περικοπές και τις ιδιωτικοποιήσεις

Η κατάσταση στην Κύπρο

Στην Κύπρο, η θεαματική είσοδος του νησιού στο «κλάμπ» των ευρωπαϊκών χωρών που δοκιμάζονται από την οικονομική κρίση και την εφαρμογή μνημονιακών πολιτικών δημιουργεί αντίστοιχα καθήκοντα για τους εργαζόμενους/ες και τα λαϊκά στρώματα. Σε πολιτικό επίπεδο, η διακυβέρνηση Χριστόφια απογοήτευσε τον κόσμο της εργασίας και θόλωσε τη διαχωριστική γραμμή αριστεράς-δεξιάς, στρώνοντας επί της ουσίας το δρόμο στη σημερινή, επικίνδυνη κυβέρνηση Αναστασιάδη και στο ξεδίπλωμα της νεοφιλελεύθερης ατζέντας. Αντίστοιχα, σε κοινωνικό επίπεδο, το σοκ από το βίαιο συντονισμό της οικονομίας στους ρυθμούς της πανευρωπαϊκής ύφεσης δεν μεταφράστηκε σε κινητοποιήσεις με τη δέουσα διάρκεια και αποφασιστικότητα, παρά τη σαφή επίδειξη αγωνιστικής διάθεσης εκ μέρους τμημάτων των εργαζόμενων. Οι συντεχνίες και το ΑΚΕΛ ενήργησαν με ηττοπαθή διάθεση, εκτονώνοντας την οργή των εργαζομένων σε κινητοποιήσεις που στερούνταν οργάνωσης, προοπτικής αλλά και σύνδεσης μεταξύ τους.

Από την άλλη, οι μικρές οργανώσεις της αντικαπιταλιστικής/ριζοσπαστικής αριστεράς που δραστηριοποιούνται στο νησί, βρίσκονται σε αποδυναμωμένη κατάσταση συγκρινόμενες με άλλες της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να σηκώσουν στους ωμούς τους το βάρος της οργάνωσης της αντεπίθεσης των εργαζόμενων, παρά τη διαρκή συμμετοχή τους και τη συνεπή στήριξη που παρέχουν στις κινητοποιήσεις. Το μικρό τους μέγεθος και η αντίστοιχα χαμηλή διεισδυτικότητά τους στις συντεχνίες και τους διάφορους κοινωνικούς χώρους (χώροι δουλειάς, πανεπιστήμια, γειτονιές, μέτωπα) αποτελούν ζητήματα για τα οποία αναζητείται, επειγόντως, λύση.

Στη βάση των παραπάνω, αλλά και διαπιστώνοντας ότι σε συνθήκες ανικανότητας της καθεστηκυίας αριστεράς να δώσει προοπτική στους εργαζόμενους, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αναθεωρούν τη σχέση τους μαζί της, είναι αναγκαίο να εξαντληθούν τόσο τα περιθώρια συντονισμού της αντικαπιταλιστικής αριστεράς όσο και της ανάπτυξης πρωτοβουλιών κοινής δράσης μαζί τους. Κάτι τέτοιο είναι εφικτό μοναχά μέσω της δημιουργίας μαχητικών επιτροπών και συμμετοχής σε κοινές δραστηριότητες, με στόχο την άσκηση πίεσης στις συντεχνίες για ανάληψης δράσης, τη μεγιστοποίηση της ιδεολογικοπολιτικής επιρροής των αντικαπιταλιστών στα ευρύτερα αριστερά ακροατήρια και κυρίως, την αναγκαία εκπαίδευσή τους σε ζητήματα οργάνωσης επιτυχημένων παρεμβάσεων σε μαζικούς χώρους.

sigkentrosi ahk
Κύπρος 2014: μαχητική διαδήλωση ενάντια στο ξεπούλημα της ΑΗΚ

Η μακρόπνοη δέσμευση στην υλοποίηση των στόχων αυτών, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σύνδεση των τοπικών κινημάτων αντίστασης με εκείνα της Ευρώπης με τρόπο που να θέτει ρεαλιστικά την αντικαπιταλιστική προοπτική στο προσκήνιο. Καθώς ο χρόνος πιέζει σημαντικά και με τα εργασιακά, οικονομικά και πολιτικά κεκτημένα να ξηλώνονται το ένα μετά το άλλο, κάθε πολιτική μάχη έχει τη σημασία της. Οι ευρωεκλογές διεξάγονται σε μία απόλυτα κρίσιμη περίοδο για την έκβαση των ταξικών συσχετισμών και υπό αυτή την έννοια, θα ήταν σημαντικό και για την Κύπρο, να αποτελέσουν μια ευκαιρία ανάδειξης και ισχυροποίησης του πιο πάνω σχεδίου.

Δυστυχώς, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό σήμερα, καθώς τα δείγματα των παραγωγικών -για το κίνημα- ζυμώσεων και θετικών διεργασιών εντός της αντικαπιταλιστικής/ριζοσπαστικής αριστεράς του τόπου είναι πολύ περιορισμένα και αποσπασματικά. Χρειάζεται περισσότερη και συστηματικότερη προσπάθεια στη κατεύθυνση που περιγράφηκε προκειμένου να καλυφθεί το κενό που υπάρχει. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, συμμετέχουμε στις διαδικασίες συντονισμού και κοινής δράσης, όλης της εργατικής τάξης του νησιού. Γιατί έχουμε συνείδηση ότι μόνο όλοι μαζί ε/κ, τ/κ και μετανάστες εργαζόμενοι μπορούμε να χτίσουμε τις αντιστάσεις που είναι απαραίτητες για την οργανωμένη αντεπίθεση στις λυσσασμένες επιθέσεις που δεχόμαστε από το κεφάλαιο. Σε αυτή την προοπτική και παίζοντας το ρόλο που μας αναλογεί στη προσπάθεια διεύρυνσης της επιρροής της αντικαπιταλιστικής πτέρυγας του κινήματος σε αυτές τις κρίσιμες ώρες για τους εργαζόμενους της Ευρώπης, δεσμευόμαστε να συνδράμουμε με όλες μας τις δυνάμεις.

logogranazi

 

 

 

 

*Βασίλης Μορέλας (2014), Ένα σύντομο ιστορικό: από την κοινωνία των εθνών ως την ευρωζώνη στο Η ευρωπαϊκή ένωση, το ευρώ και η αριστερά, 80-96, Αθήνα: Redmarks

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.