Δευτέρα , 20 Αύγουστος 2018

Αποδεκατισμένο το Τμήμα Δασών – Ήταν ζήτημα χρόνου η καταστροφή

Το Τμήμα Δασών πλήρωσε με αίμα τη μάχη – 22% των θέσεων ήταν κενές

katastrofi

αναδημοσίευση από το philenews.com

Λευκωσία: Ζήτημα χρόνου ήταν να εκδηλωθεί μια καταστροφική πυρκαγιά στον τόπο, αν ληφθεί υπόψιν ότι λόγω και του μορατόριουμ στις προσλήψεις το Τμήμα Δασών ήταν αποδεκατισμένο, υπό την έννοια ότι 22% των θέσεων ήταν κενές, ενώ παράλληλα το υπόλοιπο προσωπικό (δασοσπυροσβέστες -μόνιμοι και εποχικοί) μόλις που αρκούσε για να στελεχωθούν τα πόστα σε όλη την ελεύθερη Κύπρο.

Στην κακή αυτή συγκυρία ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά στην Αργάκα, η οποία απασχόλησε μεγάλες δυνάμεις του Τμήματος Δασών και όταν ξέσπασε στη συνέχεια η πυρκαγιά στην Ευρύχου, όσοι επέστρεψαν για να πάρουν θέσεις μάχης ήταν ήδη κουρασμένοι από τη μάχη που προηγήθηκε. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί και η κατάργηση του Δασικού Κολλεγίου στο οποίο εκπαιδεύονταν οι δασοπυροσβέστες ώστε να είναι έτοιμοι να εμπλακούν αποτελεσματικά στη μάχη κατά των πυρκαγιών.

Μαζί με όλα αυτά, οι άνεμοι, οι ψηλές θερμοκρασίες και άλλοι παράγοντες οδήγησαν στη μεγάλη τραγωδία της απώλειας ανθρώπινων ζωών, ενώ μέχρι χθες το απόγευμα οι οιωνοί, ως προς το ενδεχόμενο κατάσβεσης, δεν ήταν οι καλύτεροι.

Όσον αφορά τις ελλείψεις σε στελέχη, η ιστοσελίδα του Τμήματος Δασών μιλά αφ’ εαυτής αφού από τις 305 θέσεις στο Τμήμα, οι 67 είναι κενές. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται και θέσεις που αφορούσαν λειτουργούς που καθοδηγούν τους δασοπυροσβέστες ώστε να κτυπούν την πυρκαγιά όχι «κατά βούληση» αλλά προγραμματισμένα.
Το Τμήμα εργοδοτεί επίσης και περίπου 477 δασοπυροσβέστες εκ των οποίων μόνο οι 77 είναι μόνιμοι. Συγκεκριμένα, εργοδοτούνται 400 έκτακτοι δασοπυροσβέστες και 77 μόνιμοι οι οποίοι στελεχώνουν όλα τα πυροσβεστικά κέντρα της περιφέρειας. Όπως μας ελέχθη, τα άτομα αυτά μόλις που αρκούν για τον πιο πάνω σκοπό. Παρόλα αυτά, ο αριθμός τους θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «ικανοποιητικός» για αντιμετώπιση πυρκαγιών ενισχύοντας τις πληγείσες περιοχές, έστω και αν αυτό θα δημιουργήσει κενά σε κάποια πυροσβεστικά κέντρα του Τμήματος.
Το Τμήμα εργοδοτεί άλλους 330 εποχικούς ωρομίσθιους εργάτες, κάποιοι εκ των οποίων, υπό προϋποθέσεις, καλούνται να συμβάλουν στην κατάσβεση πυρκαγιών. Αξίζει να σημειωθεί, πως στους 330 υπάρχουν ανειδίκευτοι εργάτες ή και γυναίκες που με επιλογή του Τμήματος δεν χρησιμοποιούνται. Οι τελευταίοι χρησιμοποιούνται κυρίως σε φυτώρια του Τμήματος και στα πάρκα.Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», κάποιοι από τους 330 χρησιμοποιήθηκαν (με ενδομετακινήσεις) για κατάσβεση πυρκαγιών, έστω και κάπως «λαθραία».

Ο πρώην διευθυντής του Τμήματος Δασών, Λεόντιος Λεοντιάδης, επεσήμανε πως οι πυρκαγιές δεν σβήνονται από τα πτητικά μέσα τα οποία έχουν τη δυνατότητα να την περιορίζουν με ρίψεις νερού ή και επιβραδυντικού υγρού. Ανέκαθεν τις πυρκαγιές (ακόμη και πριν να αρχίσουν να χρησιμοποιούνται πτητικά μέσα) έσβηναν τα πεζοπόρα τμήματα, είπε ο κ. Λεοντιάδης, ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν δεν αναλάβουν δράση τα πεζοπόρα τμήματα παθκιάν-παθκιάν (βήμα προς βήμα) ώστε να μην μείνει ούτε μια σπίθα αναμμένη, θα έχουμε αναζωπυρώσεις».
Ο ρόλος των πυροσβεστών και των δασοπυροσβεστών
Μπορεί στη μάχη της πυρόσβεσης να τα βρίσκουν, δασοπυροσβέστες και πυροσβέστες, δεν είναι όμως λίγοι εκείνοι που κάνουν λόγο για σύγκρουση εξουσιών, θέτοντας ακόμα και ζήτημα να αναλαμβάνει όλες τις πυρκαγιές μέσα και πλησίον των δασών το Τμήμα Δασών.
Σήμερα στην Κύπρο από χωροταξικής και διοικητικής άποψης οι πυρκαγιές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τις δασικές πυρκαγιές και τις πυρκαγιές υπαίθρου.
Οι δασικές πυρκαγιές περιλαμβάνουν όλες τις πυρκαγιές που εκδηλώνονται ή εξαπλώνονται μέσα σε κρατικό δάσος ή σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από την οροθετική γραμμή του κρατικού δάσους, ή κάθε άλλη πυρκαγιά που κατά την κρίση του Διευθυντή Τμήματος Δασών μπορεί να θέσει σε κίνδυνο οποιοδήποτε κρατικό δάσος.
Αντίθετα, οι πυρκαγιές υπαίθρου περιλαμβάνουν όλες τις πυρκαγιές που εκδηλώνονται στην ύπαιθρο και σε απόσταση μεγαλύτερη των δύο χιλιομέτρων από την οροθετική γραμμή του κρατικού δάσους. Την ευθύνη πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών αυτών, με βάση τον «Περί Προλήψεως και Καταστολής Πυρκαγιών στην Ύπαιθρο Νόμο», έχει η οικεία Επαρχιακή Διοίκηση. Τον συντονιστικό ρόλο για την κατάσβεση των πυρκαγιών αυτών τον έχει η Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Σύμφωνα με δασοπυροσβέστες, κακώς έχει δοθεί στους πυροσβέστες η δυνατότητα κατάσβεσης πυρκαγιών εντός των δασών, επισημαίνοντας ότι έπρεπε να περιοριστεί η δράση τους στην κατάσβεση πυρκαγιών σε κατοικημένες περιοχές. Ενισχύοντας την άποψη αυτή επισημαίνουν ότι οι δασικοί υπάλληλοι και οι δασοπυροσβέστες περνούν όλες τους τις ώρες μέσα στα δάση γνωρίζοντας τα μονοπάτια και τους κινδύνους, που κρύβει η κάθε περιοχή.
Οι σταθμοί στελεχώνονται από δασοπυροσβέστες
Τα τελευταία τρία χρόνια οι δασικοί υπάλληλοι αρνούνται να εργάζονται υπερωριακή απασχόληση από τη στιγμή που δεν απολάβουν το δικαίωμα της αμοιβής, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια. Αποτέλεσμα, οι δασικοί σταθμοί εκτός ωρών εργασίας του δημοσίου, καθώς επίσης και τα Σαββατοκυρίακα και τις αργίες, να μη στελεχώνονται από υπάλληλους που έχουν και τις εξουσίες να λαμβάνουν αποφάσεις, παρά μόνο από δασοπυροσβέστες που δεν μπορούν να προβούν σε ενέργειες χωρίς να υπάρξει καθοδήγηση.
Όπως και στην προκειμένη περίπτωση της δασικής πυρκαγιάς στη Σολέα όπου ενημερώθηκε ο σταθμός στα Πλατάνια για μήνυμα καπνού και αμέσως ενεργοποίησε τις διαδικασίες έτσι ώστε περίπολο να τρέξει στον χώρο για κατάσβεση της πυρκαγιάς. Σημειώνεται πάντως ότι ο πρώτος δασοπυροσβέστης που βοήθησε στην κατάσβεση της πυρκαγιάς κατέληξε στο νοσοκομείο λόγω αναθυμιάσεων.Έχει πάντως τη σημασία του, να δοθούν στοιχεία για την ώρα που ενημερώθηκε το Τμήμα Δασών και την ώρα που ανταποκρίθηκε, αφού τα πρώτα λεπτά είναι ουσιαστικά για την επέκταση ή όχι της πυρκαγιάς.

Αξιοσημείωτο πάντως είναι ότι την ώρα του συμβάντος ο σταθμός Πλατανιών που πήρε το μήνυμα δεν στελεχωνόταν από δασικούς λειτουργούς, που θα έδιναν τις οδηγίες, αλλά μόνο από δασοπυροσβέστες.
Ευθύνες για το γεγονός αυτό επιρρίπτονται στους αρμόδιους που δεν δίνουν τα μέσα στους δασικούς υπαλλήλους ώστε να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις. Μάλιστα, όπως λέχθηκε, υπήρχαν και διαφωνίες για το θέμα αυτό μεταξύ του υπουργού Γεωργίας και του υπουργού Οικονομικών, με τον πρώτο να υποστηρίζει ότι οι σταθμοί πρέπει να στελεχώνονται ανεξαρτήτως κόστους. Με αυτό τον τρόπο οι πυρκαγιές θα σβήνονται εν τη γενέσει τους και θα αποφεύγονται ανεπιθύμητα γεγονότα.
Το γεγονός ότι οι δασικοί σταθμοί δεν είναι προς χρήση για σκοπούς πυρόσβεσης το λένε και οι ίδιοι που καλούνται να βρίσκονται στο πόστο τους ως δασοπυροσβέστες, ενώ οι προϊσταμένοι τους απέχουν με εντολές των συντεχνιών τους.
Σημειώνεται ότι από το 2013, μετά τις αποφάσεις της κυβέρνησης, να μη δίνεται αποζημίωση για υπερωριακή απασχόληση, οι δασικοί υπάλληλοι απέχουν ως μέτρο αντίδρασης από εργασία εκτός ωρών γραφείου. Επιπλέον, μειώθηκαν τα τελευταία χρόνια και οι αριθμοί τόσο των εποχικών ωρομίσθιων δασοπυροσβεστών, όσο και των δασικών εργατών.
Δεν υπάρχουν αντιπυρικές λωρίδες
Σε αντίθεση με την πυρκαγιά στην Αργάκα, που οι επίγειες δυνάμεις πυρόσβεσης κατάφεραν να σβήσουν τη φωτιά σε αντιπυρική λωρίδα, στην ευρύτερη περιοχή Ευρύχου δεν κατέστη κάτι τέτοιο δυνατό.
Οι αντιπυρικές λωρίδες έχουν ως σκοπό τη διακοπή της συνέχειας της καύσιμης ύλης. Σε περίπτωση πυρκαγιάς, οι αντιπυρικές λωρίδες επιβραδύνουν τον ρυθμό εξάπλωσής της, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στις επίγειες δυνάμεις κατάσβεσης να προσεγγίσουν το μέτωπο της φωτιάς και να την κατασβήσουν εύκολα και με ασφάλεια.
Σύμφωνα με γνώστες του αντικειμένου, οι όποιες προσπάθειες κατάσβεσης της πυρκαγιάς στην περιοχή της Σολέας επικεντρώθηκαν στα εναέρια μέσα και τα πυροσβεστικά οχήματα, ενώ δεν ζητήθηκε βοήθεια από τους πολίτες που έχουν μπουλντόζες και μεγάλα τρακτέρ να ανοίξουν αντιπυρικές ζώνες, ώστε να ανακοπεί η επέκταση της φωτιάς. Επισημαίνουν ότι τα αεροπλάνα καθηλώνουν τη φωτιά επιβραδύνοντας την πορεία της, αλλά δεν την κατασβήνουν. Τονίζουν ότι δίνεται ιδιαίτερη σημασία στα εναέρια μέσα, ενώ θα έπρεπε αυτά να λειτουργούν ως υποστηρικτικά των επίγειων μέσων.
Όπως αναφέρθηκε η περιοχή σε αντίθεση με άλλες δεν διαθέτει μέτωπα αναχαίτισης πυρκαγιών, αφού οι όποιοι σχεδιασμοί του Τμήματος Δασών έπεσαν στο κενό αφού η περιοχή δεν διαθέτει αντιπυρικές λωρίδες πέρα από τους στενούς δασικούς δρόμους. Λέγεται ότι η περιοχή είναι πάρα πολύ ιδιόμορφη, με την πρόσβαση να γίνεται μετά δυσκολίας.
Η έλλειψη υποδομής καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι δεν μπορούν να πλησιάσουν τα πυροσβεστικά οχήματα στο μέτωπο της πυρκαγιάς, αφού λόγω των δύσβατων περιοχών είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να τεθούν σε κίνδυνο οι ανθρώπινες ζωές και τα μηχανήματα.
Σημειώνεται ότι το Τμήμα Δασών διαθέτει εκσκαφείς που κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού απασχολούνται με την κατασκευή και συντήρηση προκατασταλτικών έργων, όπως αντιπυρικές λωρίδες και δρόμους. Σε περίπτωση πυρκαγιάς χρησιμοποιούνται με πολύ αποτελεσματικό τρόπο στις επιχειρήσεις κατάσβεσης.
Εκτός από την περιοχή της Ευρύχου, υπάρχουν και άλλα δάση εκτεθειμένα στην πυρκαγιά με σοβαρότερο τον κίνδυνο, σύμφωνα με δασικούς υπαλλήλους, να διατρέχει η κοινότητα Πλατρών στην επαρχία Λεμεσού, σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο ξεσπάσει πυρκαγιά στην περιοχή Πέρα Πέδι.
Για φωτιά στην Ευρύχου, η ανταπόκριση ήρθε από Λακατάμια
Πολλά λέγονται και γράφονται γιατί άργησαν οι υπηρεσίες πυρόσβεσης να ανταποκριθούν στην πυρκαγιά της Σολέας, με αποτέλεσμα αυτή να ξεφύγει, με καταστροφικά αποτελέσματα. Πυροσβεστική Υπηρεσία και Τμήμα Δασών ανταποκρίθηκαν σχεδόν με καθυστέρηση 11 λεπτών, χρόνος που για τέτοιες καταστάσεις θεωρείται ως μεγάλος.
Ενώ ο μέσος όρος ανταπόκρισης σε μια πυρκαγιά είναι τα 10 λεπτά, στην περίπτωση της φωτιάς στην Ευρύχου, λόγω της μικρής απόστασης της έδρας των δυνάμεων πυρόσβεσης θεωρείται ως αρκετά μεγάλος. Αποτέλεσμα ήταν να ξεφύγει από τον χώρο που άρχισε, να επεκταθεί στο διπλανό δάσος και σε χρόνο ρεκόρ να καίει ολόκληρο βουνό με απίστευτη ταχύτητα.
Ρωτήσαμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία γιατί άργησε 11 λεπτά για να φτάσουν οι πρώτες δυνάμεις στη σκηνή. Όπως μας αναφέρθηκε, σύμφωνα με τις καταγραφές, το αρχικό μήνυμα για φωτιά σε ξηρά χόρτα στην περιοχή της Ευρύχου έφτασε στην Πυροσβεστική του τοπικού σταθμού στις 2.08’ της Κυριακής. Οι δυνάμεις πυρόσβεσης του υποσταθμού Ευρύχου της Πυροσβεστικής εκείνη την ώρα βρίσκονταν σε άλλο επεισόδιο, ήτοι για την κατάσβεση φωτιάς στο Νικητάρι.Αμέσως κλήθηκε ο επόμενος πλησιέστερος σταθμός που ήταν ο σταθμός υπαίθρου στην Περιστερώνα. Και εκεί οι επί καθήκοντι πυροσβέστες βρίσκονταν σε άλλο επεισόδιο και συγκεκριμένα για κατάσβεση πυρκαγιάς στον Αστρομερίτη κατά την οποία κινδύνευαν υποστατικά.

Ο επόμενος πιο κοντινός σταθμός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ήταν αυτός της Λακατάμιας, οπόταν υπήρξε και η πρώτη ανταπόκριση. Ταυτόχρονα, όπως μας δηλώθηκε, ειδοποιήθηκαν δύο έκτακτοι πυροσβέστες στην Ευρύχου που έσπευσαν για βοήθεια με μικρό όχημα. Αυτοί έφτασαν πρώτοι στο επεισόδιο στις 2.19’, δηλαδή 11 λεπτά μετά τη λήψη του μηνύματος, χρόνος που ήταν αρκετός ώστε η πυρκαγιά να καίει ανεξέλεγκτα. Όπως επίσης μας αναφέρθηκε, αν υπήρχε ανταπόκριση μόλις λήφθηκε το μήνυμα, ίσως σήμερα να μιλούσαμε για μια φωτιά που έκαψε ένα εκτάριο γης, δυστυχώς όμως επέφερε την καταστροφή.

Όσον αφορά στο Τμήμα Δασών, παρόλο που αρμόδιός του αρνήθηκε να μπει σε λεπτομέρειες, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι τώρα δεν είναι η ώρα για απολογισμό, πληροφορούμαστε ότι την ώρα που ανταποκρίθηκε η Πυροσβεστική Υπηρεσία ανταποκρίθηκε και το Τμήμα. Μάλιστα ένα μέλος του σε κάποια στιγμή είχε λιποθυμήσει.
Αυτό που πρέπει να γίνει σε κατοπινό χρόνο είναι σε περιπτώσεις που πυροσβέστες σπεύδουν σε ένα επεισόδιο, να υπάρχει κάλυψη από άλλο προσωπικό ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα σε νέο περιστατικό φωτιάς. Αυτό εξυπακούει επιπρόσθετο προσωπικό αλλά και σε μέσα πυρόσβεσης.

Γράφουν: Βάσος Βασιλείου, Άγγελος Νικολάου, Μιχάλης Χατζηβασίλης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.